Czechy.html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
| Česká republika Republika Czeska |
|||||
|
|||||
|
|||||
| Dewiza: Pravda vítězí (Prawda zwycięży) |
|||||
| Hymn: Kde domov můj (Gdzie dom jest mój) |
|||||
 |
|||||
| Konstytucja | Konstytucja Czech | ||||
| Język urzędowy | czeski | ||||
| Język używany | czeski | ||||
| Stolica | Praga | ||||
| Ustrój polityczny | republika parlamentarna | ||||
| Typ państwa | demokracja | ||||
| Głowa państwa | prezydent Václav Klaus | ||||
| Szef rządu | premier Jan Fischer | ||||
| Przewodniczący Izby Poselskiej | Miloslav Vlček | ||||
| Powierzchnia • całkowita • wody śródlądowe |
114. na świecie 78 866 km² 2% |
||||
| Liczba ludności (2009) • całkowita • gęstość zaludnienia • narodowości |
78. na świecie 10 489 183[1]▲ 133 osób/km² Czesi: 94,2% |
||||
| PKB (2008) • całkowite • na osobę |
217,1 mld.[2] USD▲ 21 027[2] USD▲ |
||||
| PKB (PPP) (2008) • całkowite • na osobę |
262,2 mld.[2] USD▲ 25 395[2] USD▲ |
||||
| Jednostka monetarna | 1 korona czeska = 100 halerzy (CZK) | ||||
| Strefa czasowa | UTC +1 - zima UTC +2 - lato |
||||
| Kod ISO 3166 | CZ | ||||
| Domena internetowa | .cz | ||||
| Kod samochodowy | CZ | ||||
| Kod telefoniczny | +420 | ||||
 |
|||||
Czechy (czes. Česko), Republika Czeska (czes. Česká republika) – państwo w Europie Środkowej, bez dostępu do morza. Od północnego wschodu graniczy z Polską, od zachodu i północnego zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, a od południowego wschodu ze Słowacją. Stolicą i największym miastem Czech jest Praga. Kraj składa się z trzech historycznych krain – Czech właściwych, Moraw i Śląska Czeskiego[3]. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.
W starożytności ziemie czeskie były zamieszkiwane przez celtyckie plemię Bojów, a następnie germańskich Markomanów. W VI wieku n. e. pojawiły się pierwsze plemione słowiańskie. W IX w. Czechy zostały zjednoczone przez Przemyślidów. W roku 884 pierwszy historyczny władca Czech, książę Borzywoj I, przyjął chrześcijaństwo. W 1019 r. Brzetysław I zjednoczył Czechy i Morawy, a w 1085 r. Wratysław II został koronowany na króla. Wtedy też Czechy weszły w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Po wygaśnięciu dynastii Przemyślidów na pocz. XIV wieku władzę objęli Luksemburgowie. Za czasów Karola IV Czechy, a przede wszystkim Praga, stały się centrum cesarstwa niemieckiego przeżywając swój największy rozwit. Po XIV-wiecznych wystąpieniach husytów i wywołanych tym wojnach religijnych spadło znaczenie Czech, które od 1526 r. znalazły się pod władzą Habsburgów, uzależniając się stopniowo od Niemiec. Zależność ta została przypieczętowana po wojnie trzydziestoletniej przegranej przez protestanckie Czechy. W XIX w. kraj faktycznie stał się integralną częścią Cesarstwa Austriackiego. Odrodzenie świadomości narodowej następowało dopiero po Wiośnie Ludów. W 1918 r. obszar dzisiejszych Czech wszedł w skład nowoutworzonej Republiki Czechosłowackiej istniejącej do 1939 (podział między III Rzeszę, Węgry i marionetkową Słowację) i odrodzonej po 1945 r. jako państwo komunistyczne w strefie wpływów ZSRR. W 1989 r. upadł ustrój komunistyczny (aksamitna rewolucja), a w 1993 r. Czechosłowacja został podzielona na dwa państwa – Republikę Czeską i Słowację.
Czechy są wielopartyjną republiką parlamentarną z dwuizbowym parlamentem – Izbą Poselską i Senatem. Głową państwa jest prezydent wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję. Naczelny organ władzy wykonawczej stanowi rząd z czternastoma ministerstwami. Od 1999 r. Czechy są członkiem NATO, a od 2004 r. Unii Europejskiej. Należą także m.in. do Rady Europy, OECD i Grupy Wyszehradzkiej.
Spis treści |
edytuj Historia
Pierwsze ślady osadnictwa (plemiona celtyckie) pochodzą z epoki brązu. Około roku 400 p.n.e. na terytorium dzisiejszych Czech przybyło z terenów dzisiejszych Niemiec plemię Bojów (od których pochodzi łacińska nazwa kraju Bohemia). Około 100 roku p.n.e. obszar dzisiejszych Czech podbiło plemię Markomanów, które skutecznie przeciwstawiało się wojskom rzymskim. W VI wieku pojawiły się pierwsze plemiona słowiańskie.
Pod koniec IX wieku Czechy zostały zjednoczone przez Przemyślidów. Według legendy księżniczka Libusza poślubiła rolnika imieniem Przemysł, dając początek dynastii. Jako stolice obrali Pragę, w roku 973 zostało założone biskupstwo praskie. W roku 1019 książę Brzetysław I zjednoczył Czechy i Morawy. Pierwszym królem Czech, dzięki poparciu cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Henryka IV został Wratysław II w roku 1085. Wtedy też Czechy weszły w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Podczas panowania Przemysła Ottokara I (1197-1230) miał miejsce napływ niemieckich osadników, rozwój miast, handlu i przemysłu. Dzięki zwiększonym dochodom jego wnuk Przemysł Ottokar II rozszerzył swoje panowanie na obszar od Śląska poprzez Austrię po Słowenię. Doprowadziło to do konfliktu z Habsburgami, a sam Ottokar II zginął w bitwie na Morawskim Polu. Jego syn Wacław II podbił część ziem polskich i koronę Polski, jednakże jego syn Wacław III został zamordowany w drodze do Polski na koronację, w wyniku czego główna linia dynastii wygasła.
Nastąpił okres destabilizacji państwa i konfliktów z Świętym Cesarstwem Rzymskim, zażegnane dopiero małżeństwem córki Wacława II Czeskiego, Elżbiety z Janem Luksemburskim, synem cesarza Henryka VII. Jego syn i następca Karol IV został wybrany na cesarza (1355) i walnie przyczynił się do rozkwitu Pragi, która będąc stolicą cesarstwa, stała się kulturalnym i intelektualnym jego centrum. Rozpoczęto budowę Katedry św. Wita i mostu Karola. W roku 1348 zostało zaprojektowane Nowe Miasto, po dziś dzień pozostające przykładem nowoczesnej urbanistyki. Karol założył również Uniwersytet w Pradze, pierwszy w Europie Środkowej.
Królestwo Czech odgrywało znaczącą rolę w regionie do czasu husyckich wojen religijnych w XV wieku. W okresie od 1526 r. znalazło się w strefie wpływów Habsburgów.
W XVI wieku tereny czeskie, na których wciąż żywotna była tradycja husycka z łatwością przyjęły idee reformacji. Prowadziło to do nieustannych spięć społeczeństwa czeskiego z ultrakatolickimi Habsburgami, które w rezultacie doprowadziły do wybuchu wojny trzydziestoletniej w 1618 roku. Konsekwencją klęski Czechów pod Białą Górą była przymusowa rekatolicyzacja kraju, likwidacja monarchii stanowej i zaprowadzenie sterowanego z Wiednia absolutyzmu. Pogłębieniu ulegała także germanizacja ziem czeskich - tak pod względem językowym jak i kulturowym.
Dopiero działalność kilku językoznawców na przełomie XVIII i XIX wieku doprowadziły do odrodzenia języka czeskiego i powstania czeskiego ruchu narodowego, w którym główną rolę odgrywał Franciszek Palacky.
Po upadku monarchii austro-węgierskiej w roku 1918 powstało państwo Czechów i Słowaków - Czechosłowacja. W 1938 roku na mocy układu monachijskiego zaanektowane zostały tereny Kraju Sudetów, a Słowacja zyskała większą autonomię. W tym samym czasie Polska, korzystając z osłabienia Czech zaanektowała Zaolzie. Państwo zmieniło nazwę na Czecho-Słowację. W roku 1939 Czechy znalazły się pod okupacją Trzeciej Rzeszy, zaś Słowacja stała się marionetkowym państwem pod jej kontrolą.
Po II wojnie światowej odrodzona Czechosłowacja dostała się w strefę wpływów Związku Radzieckiego.
W 1968 roku wojska Układu Warszawskiego dokonały inwazji Czechosłowacji i zakończyły wysiłki mające zliberalizować system komunistyczny ("Socjalizm z ludzką twarzą") podczas praskiej wiosny.
W roku 1989 Czechosłowacja zmieniła ustrój podczas "aksamitnej rewolucji". 1 stycznia 1993 w sposób pokojowy podzielona została na dwa niezależne i suwerenne państwa: Czechy i Słowację. 9 czerwca 1993 r. Parlament Republiki Czeskiej wydał "Ustawę o bezprawności reżimu komunistycznego i oporze przeciw niemu" potępiającą komunistyczną przeszłość kraju.
Republika Czeska wstąpiła do NATO w 1999 roku, a do Unii Europejskiej została przyjęta w roku 2004.
edytuj Ustrój polityczny
Republika Czeska jest demokracją parlamentarną. Organem ustawodawczym jest dwuizbowy parlament. Niższa izba parlamentu - Izba Deputowanych (Poslanecká sněmovna) składa się z 200 parlamentarzystów wybieranych na czteroletnią kadencję. W skład izby wyższej - Senatu (Senát) wchodzi 81 senatorów wybieranych na okres 6 lat. Jedna trzecia senatorów jest wybierana co 2 lata.
Na czele państwa stoi prezydent, który jest wybierany przez parlament na pięcioletnią kadencję. Reprezentuje on państwo na arenie międzynarodowej. Prezydent ma prawo powoływać i odwoływać premiera oraz członków rządu, rozwiązać Izbę Deputowanych, powoływać sędziów oraz powoływać członków Czeskiego Banku Narodowego (Česká národní banka).
Organem wykonawczym jest Rząd (Vláda). Nowo powołany rząd musi przedstawić swój program przed Izbą Deputowanych oraz uzyskać wotum zaufania.
Partie polityczne mające reprezentację w parlamencie krajowym lub Parlamencie Europejskim: Czeska Partia Socjaldemokratyczna (Česká strana sociálně demokratická, ČSSD), Europejscy Demokraci (Evropští demokraté, ED), Komunistyczna Partia Czech i Moraw (Komunistická strana Čech a Moravy, KSČM), Unia Chrześcijańskich Demokratów - Czechosłowacka Partia Ludowa (Křesťanská a demokratická unie - Československá strana lidová, KDU-ČSL), Obywatelska Partia Demokratyczna (Občanská demokratická strana, ODS), Unia kandydatów niezależnych (Sdružení nezávislých kandidátů, SNK), Partia Zielonych (Strana zelených, SZ), Unia Wolności - Unia Demokratyczna (Unie svobody - Demokratická unie, US-DEU).
edytuj Podział administracyjny
Republika Czeska jest podzielona na 13 krajów oraz miasto wydzielone Praga (która jest traktowana jako 14 kraj). Obecny podział administracyjny obowiązuje od 2000 roku. Sądy i niektóre urzędy są jednak nadal zorganizowane na podstawie podziału administracyjnego z 1960 na 7 krajów + Praga, podzielonych dalej na powiaty (okres), nazywanych okręgami terytorialnymi.
| Herb | Kraj | Stolica | Populacja | Powierzchnia (km²) | Gęst. zal. (/km²) |
PKB[4] | PKB/os. |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
 |
Praga (miasto wydzielone) | 1.170.571 | 496 | 2.360 | 637.704 | 547.096 | |
 |
środkowoczeski | Praga | 1.144.071 | 11.015 | 104 | 288.888 | 253.912 |
 |
południowoczeski | Czeskie Budziejowice | 625.712 | 10.057 | 62 | 150.970 | 251.106 |
 |
pilzneński | Pilzno | 549.618 | 7.561 | 73 | 137.911 | 216.639 |
 |
karlowarski | Karlovy Vary | 304.588 | 3.315 | 92 | 65.789 | 216.639 |
 |
ustecki | Ústí nad Labem | 822.133 | 5.335 | 154 | 188.041 | 229.146 |
 |
liberecki | Liberec | 427,563 | 3,163 | 135 | 94.451 | 229.146 |
 |
hradecki | Hradec Králové | 547.296 | 4.758 | 115 | 133.767 | 244.549 |
 |
pardubicki | Pardubice | 505.285 | 4.519 | 112 | 116.639 | 230.880 |
 |
ołomuniecki | Ołomuniec | 635.126 | 5.159 | 123 | 134.376 | 211.467 |
 |
morawsko-śląski | Ostrawa | 1.257.554 | 5.535 | 227 | 280.210 | 222.638 |
 |
południowomorawski | Brno | 1.123.201 | 7.067 | 159 | 285.855 | 254.684 |
 |
zliński | Zlín | 590.706 | 3.964 | 149 | 131.789 | 222.885 |
 |
Wysoczyzna | Jihlava | 517.153 | 6.926 | 75 | 121.318 | 234.530 |
 |
Czechy | Praga | 10.220.577 | 78.868 | 130 | 2.767.717 | 271.161 |
edytuj Gospodarka
Gospodarka Czech jest uważana za jedną z najstabilniejszych spośród wszystkich państw postsocjalistcznych. Od chwili podziału Czechosłowacji, w kraju wdrożono szereg reform gospodarczych i strukturalnych, wprowadzono program naprawy finansów państwa oraz przeprowadzono prywatyzację i restrukturyzację przedsiębiorstw państwowych.
W połowie 1999 roku doszło do recesji w gospodarce, która w następnych latach powoli ustępowała ożywieniu gospodarczemu, związanemu głównie ze wzrostem eksportu do Niemiec i innych krajów Unii Europejskiej. W tym okresie znacząco wzrosła również ilość inwestycji krajowych i zagranicznych. Wprowadzone reformy doprowadziły do rozwoju gospodarki, stabilizacji cen oraz spadku bezrobocia. Podobnie jak pozostałe państwa ubiegające się o członkostwo w Unii Europejskiej, Czechy musiały przystosować swoje prawo do jej zaleceń, co dodatkowo ustabilizowało rozwój gospodarczy.
Z PKB w przeliczeniu na 1 mieszkańca 19 475 USD (2005) Republika Czeska osiąga poziom 2/3 PKB w wiodących krajach UE i może równać się z krajami takimi jak Portugalia, Grecja czy Słowenia.
Działania mające na celu dokończenie prywatyzacji sektora bankowego, telekomunikacyjnego i energetycznego ma przynieść dalsze zwiększenie inwestycji zagranicznych, co przy restrukturyzacji dużych przedsiębiorstw i usprawnieniu sektora bankowego może doprowadzić do dalszego wzrostu gospodarczego.
Głównymi ośrodkami przemysłu są: Praga, Brno, Ostrawa, Pilzno i Młoda Bolesław.
edytuj Główne produkty
edytuj Przemysłowe
- maszynowe
- elektrotechniczne i elektroniczne
- motoryzacyjne
- zbrojeniowe
- materiały budowlane
- szkło
- przemysł chemiczny (m.in. nawozy sztuczne)
- przemysł odzieżowy
- żywnościowe
edytuj Produkcja w rolnictwie i hodowli
- pszenica
- żyto
- buraki cukrowe
- ziemniaki
- chmiel
- jęczmień
- tytoń
- kukurydza
- rzepak
- owoce (naprz. winogrono)
- warzywa
edytuj Przemysł wydobywczy
- węgiel brunatny i kamienny
- rudy żelaza
- gaz ziemny
- ropa naftowa
- rudy metali kolorowych
- rudy uranu
- rudy srebra
- rudy rtęci
- grafit
edytuj Turystyka
Turystyka jest bardzo ważną dziedziną czeskiej gospodarki przynoszącą pokaźne dochody, w 2001 roku, całkowity zysk z turystyki wyniósł 118,13 miliardów Koron czeskich, co stanowiło 5,5% PNB i 9,3% ogólnych dochodów z eksportu. Branża turystyczna daje zatrudnienie dla ponad 110 000 osób – czyli ponad 1% wszystkich mieszkańców Czech.
Czechy są krajem atrakcyjnym turystycznie. Corocznie Republika Czeska jest odwiedzana przez 25-30 milionówpotrzebne źródło osób, większość z tej liczby przejeżdża przez kraj tranzytem. Według oficjalnych danych w 2005 roku Republikę Czeską odwiedziło ponad 6,3 mln turystów, w 2006 ponad 6,5 mln, natomiast w 2008 ok. 6,65 mln[5]. Najwięcej przyjezdnych pochodzi z Niemiec, Austrii, Polski, Słowacji, Węgier, Włoch i Francji. Magnesem przyciągającym miliony zagranicznych turystów jest przede wszystkim Praga, miasto pełne zabytków najwyższej światowej klasy. Praga, jako ośrodek turystyki międzynarodowej, zdystansowała już pobliskie metropolie – Budapeszt i Wiedeń. Wśród pozostałych miast najczęściej odwiedzane przez turystów są: Brno, Ołomuniec, Pilzno, Liberec, Czeskie Budziejowice i Ostrawa. Do dziś międzynarodową renomą cieszą się czeskie uzdrowiska – Karlowe Wary (Karlsbad) i Mariańskie Łaźnie (Marienbad). Wielu turystów odpoczywa w czeskich górach - Karkonoszach na granicy z Polską oraz w graniczących z Niemcami Rudawach (m.in. Czeska Szwajcaria) i w Szumawie.
edytuj Geografia
Republika Czeska jest państwem w środkowej Europie, bez dostępu do morza. Graniczy od zachodu z Niemcami, od południa z Austrią, od wschodu ze Słowacją i od północy z Polską. Wybiegnięcia terytorium Czech w głąb innych państw sąsiednich (tzw. cyple lub worki, czes. výběžky): cypel aszski, cypel szluknowski (też cypel rumburski lub worek szluknowski), cypel frydlancki, cypel broumowski, cypel jawornicki (też cypel jesienicki), cypel osobłoski i cypel brzecławski (też Trójkąt dyjski).
|
|||||
edytuj Ukształtowanie terenu
Większość terytorium Republiki Czeskiej zajmują tereny wyżynno-górskie Masywu Czeskiego. Jest on otoczony z trzech stron górami: Sudetami (Śnieżka 1602 m n.p.m.), Rudawami (Klínovec 1244 m n.p.m.), Lasem Czeskim (1042 m n.p.m.), Lasem Bawarskim oraz Szumawą. Środkowa część Masywu Czeskiego jest zapadliskiem z doliną Łaby, zaś na południu znajdują się kotliny Trzebońska i Budziejowicka. Od Karpat Masyw Czeski oddzielony jest na wschodzie morawsko-śląskim pasem obniżeń.
edytuj Klimat
W Republice Czeskiej panuje klimat umiarkowany ciepły, ze średnią temperaturą w styczniu -1° do -3 °C, a w lipcu 18-19 °C. Średnia roczna suma opadów to 500-700 mm. Na terenach górskich panuje klimat ostry ze średnią temperaturą roczną ok. 4° C i opadami rzędu 1200 mm.
edytuj Wody
Terytorium Czech należy do zlewisk trzech mórz:
- Północnego - 51 399 km²,
- Czarnego - 22 744 km²,
- Bałtyckiego - 4721 km².
Największe rzeki poszczególnych zlewisk to:
- w zlewisku Morza Północnego:
- w zlewisku Morza Czarnego:
- w zlewisku Morza Bałtyckiego:
- Odra
Na rzekach zlokalizowano wiele zbiorników retencyjnych, np.:
- Orlicki
- Lipieński
- Slapski
Czechy znane są z miejscowości uzdrowiskowych z wodami mineralnymi także z gorącymi źródłami (cieplicami) m.in. Karlowe Wary (73 °C), Mariańskie Łaźnie (29,6 °C).
| Ludność Czech (CSU, Praga) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Rok | Ludność | Zmiana % | Rok | Ludność | Zmiana % |
| 1857 | 7 016 531 | - | 1930 | 10 674 386 | 6,6% |
| 1869 | 7 617 230 | 8,6% | 1950 | 8 896 133 | -16,7% |
| 1880 | 8 222 013 | 7,9% | 1961 | 9 571 531 | 7,6% |
| 1890 | 8 665 421 | 5,4% | 1970 | 9 807 697 | 2,5% |
| 1900 | 9 372 214 | 8,2% | 1980 | 10 291 927 | 4,9% |
| 1910 | 10 078 637 | 7,5% | 1991 | 10 302 215 | 0,1% |
| 1921 | 10 009 587 | -0,7% | 2001 | 10 230 060 | -0,7% |
 |
|||||
| Wykres ukazujący dynamikę zmian ludności Czech od 1993 do 2003 roku (w tysiącach). |
|||||
edytuj Demografia
Skład etniczny ludności Republiki Czeskiej to: Czesi (90,4%) i Morawianie (3,7%), Słowacy (1,9%), Polacy, Niemcy, Ukraińcy, Węgrzy, Romowie.
Przyrost naturalny wynosi: -0,07% (od 2007). Średnia długość życia ulega wydłużeniu i wynosi 76 lat (od 2007).
Większość ludności (59%) deklaruje bezwyznaniowość[6], przynależność do danej denominacji religijnej deklaruje odpowiednio: katolicyzm (ok. 34,28%), protestantyzm (ok. 4,29%) - głównie husyci, prawosławie (0,34%), Świadkowie Jehowy (0,29%), islam (0,2%), bahaizm (0,03%), judaizm (0,02%) i inne. Deklaracje wyznaniowe Czechów nie pokrywają się jednak z praktykami religijnymi. Wg kościelnych statystyk w nabożeństwach regularnie uczestniczy około 5% obywateli. W pozostałych wyznaniach bywa podobnie.
Jedynym krajem Czech, gdzie ludzie wierzący stanowią większość jest Kraj zliński. Największy odsetek ludności wierzącej mają wśród miast Trzyniec i Uherský Brod.
Ciekawostką jest, że najbardziej religijną grupą narodowościową w Czechach są Polacy - przynależność do kościoła lub związku wyznaniowego zadeklarowało 79,1% czeskich Polaków. Aż 18,1% czeskich Polaków stanowią ewangelicy augsburskiego wyznania.
edytuj Miasta Czech
 |
| Praga |
 |
| Brno |
 |
| Ostrawa |
 |
| Pilzno |
| miasto | liczba mieszkańców (2009)[7] |
kraj | |
|---|---|---|---|
| 1 |  Praga |
1 237 893 | miasto wydzielone Praga |
| 2 | .svg&filetimestamp=20060522105525){kind=small} Brno |
404 273 | południowomorawski |
| 3 |  Ostrawa |
315 901 | morawsko-śląski |
| 4 |  Pilzno |
170 620 | pilzneński |
| 5 |  Liberec |
105 071 | liberecki |
| 6 |  Ołomuniec |
102 255 | ołomuniecki |
| 7 |  Uście nad Łabą |
98 953 | ustecki |
| 8 |  Hradec Králové |
96 083 | hradecki |
| 9 |  Czeskie Budziejowice |
95 911 | południowoczeski |
| 10 |  Pardubice |
90 937 | pardbubicki |
| 11 |  Hawierzów |
83 537 | morawsko-śląski |
| 12 |  Zlín |
77 145 | zliński |
| 13 |  Kladno |
71 226 | środkowoczeski |
| 14 |  Most |
69 512 | ustecki |
| 15 |  Karwina |
63 783 | morawsko-śląski |
| 16 |  Frydek-Mistek |
60 097 | morawsko-śląski |
| 17 |  Opawa |
59 897 | morawsko-śląski |
| 18 | .gif&filetimestamp=20080221190526){kind=small} Karlowe Wary |
53 816 | karlowarski |
| 19 |  Děčín |
52 601 | ustecki |
| 20 |  Cieplice |
53 314 | ustecki |
| 21 | _-_coat_of_arms.gif&filetimestamp=20061218120714){kind=small} Igława |
51 413 | Wysoczyzna |
| 22 |  Chomutov |
50 587 | ustecki |
edytuj Kultura
Przypisy
- ↑ Dane za Český statistický úřad na 30 czerwca 2009 roku: Český statistický úřad (ang.). [dostęp 28 września 2009]., CIA The World Factbook szacuje liczbę mieszkańców Czech w lipcu 2009 roku na ok. 10 211 904: The World Factbook (ang.). [dostęp 28 września 2009]., World Gazetteer szacuje liczbę mieszkańców Czech w 2009 roku na ok. 10 328 267: World Gazetteer (ang.). [dostęp 28 września 2009].
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 Dane dotyczące PKB na podstawie szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego na rok 2008: IMF: World Economic Outlook Database, April 2009: Report for Selected Countries and Subjects – Czech Republic. [dostęp 28 września 2009].
- ↑ Oprócz tego Republika Czeska obejmuje również trzy niewielkie skrawki Dolnej Austrii – Vitorazsko, Valticko i tzw. trójkąt dyjski, które zostały włączone do Czechosłowacji w 1920
- ↑ (w koronach czeskich)
- ↑ Czech Republic
- ↑ Wyniki spisu ludności z roku 2001... na stronach Czeskiego Urzędu Statystycznego
- ↑ Ministerstvo Vnitra České republiky: Adresy v České republice
edytuj Bibliografia
- Stephen Brook, 2003, Przewodnik National Geographic Praga i Czechy, National Geographic, ISBN 83-89019-50-7.
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
|
|||||
|
||||||||||||||||||||
| Czechosłowacja | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1918-1938 | II wojna światowa (1938–1945) |
1945–1948 | 1948–1989 | 1989–1992 | Rozpad | |||||
| Czechy, Morawy, Śląsk Czeski | kraje koronne Austro-Węgier |
Pierwsza Republika Czechosłowacka (ČSR) (1918–1938) |
Kraj Sudecki i inne tereny zajęte przez III Rzeszę po układzie monachijskim 1938 (1938–1945) |
Trzecia Republika Czechosłowacka (ČSR) (1945–1948) |
Republika Czechosłowacka (ČSR) (1948–1960) |
Czechosłowacka Republika Socjalistyczna (ČSSR) (1960–1990) od 1969- Czeska Republika Socjalistyczna i Słowacka Republika Socjalistyczna |
Czeska i Słowacka Republika Federalna (ČSFR) (1990–1992) składająca się z Republiki Czeskiej i Republiki Słowackiej |
Republika Czeska (od 1993) | ||
| Druga Republika Czechosłowacka (ČSR) (1938–1939) Zawierająca autonomiczne regiony Słowacji i Ukrainy Karpackiej |
Protektorat Czech i Moraw (1939–1945) |
|||||||||
| Słowacja | Republika Słowacka (1939–1945) |
Słowacja (od 1993) |
||||||||
| Południowa Słowacja i płd. Ukraina Karpacka przyznane w I arbitrażu wiedeńskim (1938) Węgrom, Karpato-Ukraina zajęta przez Węgry 15 III 1939 (1938–1947) |
||||||||||
| Ruś Zakarpacka | USRR (1944/1946–1991) |
Obwód zakarpacki Ukrainy (od 1991) |
||||||||
| Czechosłowacki Rząd na Uchodźstwie | ||||||||||